A Candeloria: o día do ano que casan os paxariños (ou a Festa da Luz)

CandeloriaComo pasou con outras datas –por exemplo, coa noite de San Xoán–, a Igrexa acabou cristianizando a celebración pagá que tiña lugar o 2 de febreiro: o día da Candeloria.

A orixe da celebración habería que buscala nos cultos pagáns da fertilidade e dos ciclos da natureza. Sería o ritual do lume coas súas virtudes protectoras e afastadoras de desgrazas.

Xa na antiga Roma se celebraba a festa do lume e na honra da fertilidade (as Lupercais). Nela había unha procesión con candeas acendidas toda a noite. Será no ano 492 cando o Papa Xelasio I prohiba a celebración pagá das Lupercais e crea a festa da Purificación da Virxe María, na que hai unha procesión dentro da igrexa con candeas benditas.

O feito de que xa se vexan os primeiros xermolos –non anda lonxe a primavera–, fai que a data da Candeloria adquire outro simbolismo: acostuma dicirse que é o tempo no que casan os paxariños:Pola Candeloria casan os paxariños e vaise a galiñola”. Luís Amado Carballo, en Proel –1927–, incluíu un poema titulado “A Candeloria”:

Na catedral do abrente

hoxe cásanse os paxaros,

con nubens de neve e ouro

está o ceo galanado.

 

Ficou o día ancorado

na ría donda do ceo.

Os roibéns soben no lonxe

como rosarios de encenso.

 

O xantar do casamento,

roibo, na palma da man

das eiras madrugadoras

xa está arranxado no val.

 

Vai tocando polo campo

a súa zanfona o rego

e canta o vento nas farpas

sonorosas dos piñeiros.

 

O campo as montanas ruzas

envolve en capa pluvial

co hisopo do sol mollado

dálles a beizón nupcial.

 

Do casebre nugallán

soben os vivas dos galos

e na festa desta noite

estrena un luar o campo.

CandeloriaSon numerosos os ditos e refráns que aluden á celebración da Candeloria:

Cando a Candeloria chora, medio inverno vai fóra; que chore, que deixe de chorar, metade do inverno está por pasar.

Cando a Candeloria chora a metade do inverno está fóra; se chora ou ri, o inverno está por vir, e se chora ou fai vento, inda o inverno está dentro.

O día da Candelaria, si chora ou venta, inverno entra. E si non venta nin chora, inverno fóra.

Pola Candeloira casan os paxariños e maila galiñola.

Pola Candeloria casan os paxariños e vaise a galiñola.

Pola Candelaria, inverno fóra; se chove ou venta, inda entra.

Pola Candeloria, metade do inverno fóra; e se chove e fai vento, metade fóra e metade dentro.

Pola Candeloria, metade do inverno vai fóra; se chora ou venta, inda entra.

Pola Candeloria pon a pita vella e a nova.

Polo santo Antón toda galiña pon. Pola Candelaria, a boa e a mala.

Que a Candelaria chore ou que deixe de chorar, a metade do inverno está pasado e a metade está por pasar.

Se a Candelaria chora, o inverno está fóra; se ri, aínda está por vir.

Se a Candeloria chora vai o inverno fóra; se ri, o inverno quer vir; mais cal chorar, cal rir, medio inverno está por vir.

Se a Candelaria empola, o inverno vai fóra.

Se a Candelaria chora, o inverno xa vai fóra. Se a Candelaria ri, o inverno está por vir; pero que ría e que cante hai inverno para tras e para diante.

Se a Candeloria vén mal o inverno está caroal.

Candeloria

Para saber máis:

Desde hai anos, en Lugo, vénse celebrando un festival de música co nome de Candeloria:

Deixa un comentario

Uso de cookies

Utilizamos cookies propias e de terceiros, como Google Analytics, para optimizar a túa navegación e realizar tarefas de análise. Entendemos que estás conforme se continúas navegando nesta web. Política de cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies